Một số giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam

Lời mở đầu

Kể từ sau Đại hội đảng lần thứ 6 năm 1986, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã xác định nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Đây là bước mở đường cho kinh tế nước ta hội nhập vào nền kinh tế khu vực cũng như thế giới. Do đó việc tìm ra các giải pháp cụ thể cho sự phát triển của các Ngành kinh tế của Việt Nam nói chung và Ngành Thuỷ Sản nói riêng là một yêu cầu rất quan trọng.

Trước năm 1980, Ngành Thuỷ Sản về cơ bản vẫn là một ngành kinh tế tự cấp tự túc thiên về khai thác những tiềm năng sẵn có của thiên nhiên theo kiểu “hái, lượm”: Cơ chế quản lý kế hoạch hoá tập trung kéo dài, tiêu thụ theo cách giao nộp sản phẩm đã khiến chúng ta đánh giá thành tích theo tấn tạ bất kể giá trị, tiêu diệt tính hàng hoá của sản phẩm. Điều đó đã dẫn tới sự suy kiệt các động lực thúc đẩy xuất khẩu, đưa ngành đến bờ vực suy thoái vào cuối những năm 70.

Từ năm 1980 đến nay, được mở đầu bằng chủ trương đẩy mạnh xuất khẩu và thử nghiệm cơ chế “tự cân đối, tự trang trải” mà thực chất là chú trọng nâng cao giá trị sản phẩm làm tạo ra nhằm tạo nguồn đầu tư để tái sản xuất mở rộng đã tạo ra động lực mới cho sự phát triển. Ngành Thuỷ Sản có thể coi là một ngành tiên phong trong quá trình đổi mới, chuyển hướng sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam. Trong quá trình đó, từ những nghề sản xuất nhỏ bé ngành đã có vị trí xứng đáng và đến năm 1993 đã được Đảng và Nhà Nước chính thức xác định là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước. Qua 20 năm phát triển, tổng sản lượng của ngành đã tăng gấp 3 lần, giá trị kim ngạch xuất khẩu tăng 87 lần.

Xuất khẩu thuỷ sản một trong những hoạt động quan trọng của đât nước và Ngành thuỷ sản. Để góp phần giúp Ngành Thuỷ Sản ngày càng phát triển, vươn xa ra các nước trên thế giới, đề án này xin đề cập đến một số giải pháp nhằm thúc đẩy xuất khẩu mặt hàng thuỷ sản Việt Nam. Do điều kiện và khả năng có hạn, đề án của em còn rất nhiều thiếu sót. Em rất mong nhận được sự góp ý và giúp đỡ của thày cô.

Mục lục

Trang

Phần I: ...... Một số vấn đề cơ bản về xuất khẩu và vai trò của xuất khẩu thuỷ sản đối với Việt Nam

I- Khái niệm, các hình thức và vai trò của xuất khẩu trong nền kinh tế quốc dân.... 1

1. Khái niệm............................................................................................................... 1

2. Vai trò của xuất khẩu trong nền kinh tế quốc dân .......................................... 1

II- Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu ................................................... 2

1. Khả năng của doanh nghiệp ............................................................................... 2

2. Môi trường kinh doanh ........................................................................................ 3

III- Một số biện pháp thúc đẩy xuất khẩu ...................................................................... 7

1. Tín dụng xuất khẩu .............................................................................................. 7

2. Nhà nước đảm bảo tín dụng xuất khẩu ............................................................. 7

3. Trợ cấp xuất khẩu ................................................................................................. 8

IV- Vai trò của mặt hàng thuỷ sản và xuất khẩu thuỷ sản đối với Việt Nam ............

Phần II: Thực trạng xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam trong thời gian qua

I- Tình hình nuôi trồng, khai thác và chế biến thuỷ sản .............................................. 10

1. Tình hình nuôi trồng............................................................................................. 10

2. Tình hình khai thác .............................................................................................. 13

3. Tình hình chế biến ............................................................................................... 15

II- Tình hình xuất khẩu thuỷ sản ở Việt Nam trong thời gian qua.............................. 18

1. Một số thị trường chủ yếu ................................................................................... 18

2. Cơ cấu mặt hàng ................................................................................................... 21

III- Đánh giá tình hình xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam thời gian qua........................... 23

1. Thành tựu .............................................................................................................. 23

2. Những hạn chế ...................................................................................................... 24

3. Nguyên nhân ......................................................................................................... 25

Phần III: ... Phương hướng và một số biện pháp chủ yếu đẩy mạnh xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam thời gian tới

I- Triển vọng xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam thời gian tới............................................. 27

1. Đánh giá chung .................................................................................................... 27

2. Các lợi thế và cơ hội phát triển ........................................................................... 28

II- Nhiệm vụ ........................................................................................................................ 29

1. Phát triển nuôi trồng khai thác ........................................................................... 29

2. Tăng cường năng lực chế biến phục vụ xuất khẩu .......................................... 30

II- Một số giải pháp từ phía Ngành Thuỷ Sản ................................................................ 30

1. Về vấn đề giống phục vụ xuất khẩu .................................................................. 30

2. Đảm bảo thức ăn cho thuỷ sản ............................................................................ 31

3. Mở rộng thị trường xuất khẩu ............................................................................ 31

4. Chuyển đổi cơ cấu mặt hàng và tăng giá xuất khẩu ....................................... 32

5. Vấn đề về khoa học và công nghệ ..................................................................... 32

6. Về phát triển nguồn nhân lực và đổi mới quan hệ sản xuất ........................... 32

7. Về vấn đề quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm .................................................. 33

III- Một số kiến nghị đối với Chính phủ ......................................................................... 34