Thực trạng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc

 LỜI MỞ ĐẦU

1.Tính cần thiết của đề tài

         Đất nước ta đang đạt được rất nhiều thành công trong công cuộc CNH – HĐH trong những năm gần đây, những thành công đó đã nâng dần vị trí của nước ta so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Thành công nổi bật nhất được đánh dấu  bằng việc nước ta chính thức là thành viên thứ 150 của WTO vào tháng 12/2007. Tham gia vào WTO là tham gia vào một sân chơi công bằng và bình đẳng, ở đó hứa hẹn rất nhiều cơ hội đồng thời cũng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức cần phải vượt qua. Để tận dụng được các cơ hội thì cần phải đổi mới nền kinh tế theo xu hướng hợp lý hơn, hiệu quả hơn, đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước.

        Như chúng ta đã biết nước ta trải qua một thời kỳ dài ảnh hưởng của chế độ phong kiến, của nền kinh tế qua liêu bao cấp đã thiếu đi tính tự chủ, độc lập sáng tạo trong mỗi cơ cấu kinh tế. Nếp sống đó vẫn còn tiềm ẩn, luẩn khuất trong tâm trí của đại đa số suy nghĩ của con người Viêt Nam. Đó là vật cản ngăn sự phát triển, làm tụt hậu nền kinh tế nước ta với các nước trong khu vực và trên thế giới. Muốn giải quyết vấn đề đó thì ngay từ lúc này chúng ta phải thay đổi cách nghĩ, cách làm, thông qua cơ chế, chính sách thích hợp của nhà nước.

       Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung và cơ cấu kinh tế nông nghiệp nói riêng đang là vấn đề đang được quan tâm hiện nay của nhiều nước trên thế giới nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam chúng ta. Đảng và nhà nước ta  đã đưa ra những hành động cụ thể, thiết thực để thay đổi tỷ lệ lượng, chất trong cơ cấu kinh tế nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập, đồng thời hướng nền kinh tế theo hướng thị trường có sự định hướng của nhà nước. Trong phát triển nông nghiệp thì chuyển dịch cơ cấu là  một nội dung không thể thiếu vì nước ta có trên 70% dân số sống bằng nghề sản xuất nông nghiệp. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm đưa ra cơ cấu kinh tế phù hợp với từng vùng, từng lĩnh vực và từng địa phương là một vấn đề cấp bách trong chiến lược phát triển nông nghiệp nước ta trong thời gian tới.

        Cùng với xu hướng phát triển chung của toàn xã hội vấn đề đặt ra cho ngành nông nghiệp huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc là trong những năm tới là phải nghiên cứu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhằm đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm cho thị trường. Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ tạo tiền đề cho tăng trưởng và phát triển kinh tế của huyện trong thời gian tới, xuất phát từ yêu cầu đổi mới em lựa chọn nghiên cứu đề tài  tốt nghiệp là :

“ Thực trạng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc ”

2. Mục tiêu của đề tài

        Qua nghiên cứu các số liệu và thực tế của huyện Lập Thạch - Vĩnh Phúc, hệ thống hơn và làm rõ những vấn đề lí lẽ và thực tế về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đồng thời rút ra những khó khăn đồng và đưa ra những hành động cụ thể nhằm xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý hơn. Trên cơ sở đó, đưa ra những quan điểm, phương hướng, mục tiêu và các giải pháp quan trọng nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của huyện theo hướng tích cực. Từ đó nâng cao đời sống vật chất tinh thần của nhân dân toàn huyện.

3. Phương pháp nghiên cứu

          Để có bức tranh toàn cảnh trong cơ cấu kinh tế huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc đề tài đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như : Thống kê phân tích, tổng hợp, duy vật biện chứng,…

 

4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài

         Tập trung nghiên cứu các nội dung của cơ cấu kinh tế nông nghiệp huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc trên 3 nội dung chủ yếu và xu hướng chuyển dịch của các nội dung này trong quá trình chuyển dich cơ cấu kinh tế. Nghiên cứu các yếu tố cấu thành nên cơ cấu kinh tế để làm rõ những tác động qua lại giữa các yếu tố.

5. Kết cấu của đề tài

Kết cấu đề tài, ngoài phần mở đầu, kết luận đề tài của em được chia

làm 3 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận chung về chuyển dịch cơ cầu kinh tế nông nghiệp

Chương 2: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 3: Phương hướng và những giải pháp nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian                                         tới 2008-2015

MỤC LỤC

                                                                                                                                       Trang            

                                   Lời Mở Đầu...……………………………………..…1

                                            1.Tính cần thiết của đề tài………………………...…....1

                                           2. Mục tiêu của đề tài……………….………………….2

                                            3. Phương pháp nghiên cứu….………………...…...….3

                                            4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài…………  ... …….….3   

                                                                                                        

Chương 1 : Cơ sơ lý luận chung về chuyển dịch cơ cấu kinh tế

                       nông nghiệp…………………………………..….……...4

 1.1.Khái niệm, đặc trưng, vai trò, nội dung của cơ cấu kinh tế nông nghiệp………4

1.1.1. Khái niệm cơ cấu kinh tế và cơ cấu kinh tế nông nghiệp……….……….4

              1.1.1.1 Khái niệm cơ cấu kinh tế……………………………………….….4

              1.1.1.2 Khái niệm cơ cấu kinh tế nông nghiệp………… … ……………...5

      1.1.2 Đặc trưng của cơ cấu kinh tế nông nghiệp………………………………..7

              1.1.2.1 Cơ cấu kinh tế mang tính lịch sử nhất định…… ………………….7

              1.1.2.2 Cơ cấu kinh tế nông nghiệp mang tính khách quan và được ……..7

              1.1.2.3 Cơ cấu kinh tế luôn vận động………………...……………………8

              1.1.2.4 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp là một quá trình……..….9

     1.1.3. Nội dung của cơ cấu kinh tế nông nghiệp…………………………….…..9

            1.1.3.1. Cơ cấu ngành và nội bộ ngành………………………………..……9

            1.1.3.2. Cơ cấu vùng lãnh thổ……………………………………..……….10

            1.1.3.3 Cơ cấu thành phần kinh tế……………………………………….…11

    1.1.4. Ý nghĩa cơ cấu kinh tế hợp lý ……………………… ……    …………...11

    1.1.5. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp………………………………....12

           1.1.5.1. Khái niệm chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp……………….12

           1.1.5.2. Sự cần thiết chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp…………...…13

           1.1.5.3. Xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp……………… .13

1.2. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp.....14

    1.2.1 Nhóm nhân tố tự nhiên…………………………………………………….14

    1.2.2 Nhóm nhân tố thuộc điều kiện kinh tế - xã hội………………….………...15

    1.2.3  Nhóm nhân tố về tổ chức sản xuất và kỹ thuật………………….…….….16

 1.3 Kinh nghiệm trong nước và ngoài nước…………………………………..…..17

    1.3.1 Kinh nghiệm trong nước………………………………..……………..…..17

    1.3.2 Kinh nghiệm nước ngoài……………………………………………….….18

 

Chương 2 : Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở

           huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc   …………………….….…...20

 

2.1 Tình hình cơ bản về điều kiện tự nhiên – kinh tế - xã hội của huyện ảnh

         hưởng đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp……………  .……....…20

     2.1.1 Điều kiện tự nhiên……………………………………………….……….20

        2.1.1.1 Vị trí địa lý của huyện…………………………………………….…20

        2.1.1.2 Địa hình và đất đai thổ nhưỡng………………………………………21

        2.1.1.3 Khí hậu và thời tiết………………………………………………..….23

        2.1.1.4 Nguồn nước…………………………………………………………..25

   2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội……………………………………………….…26

        2.1.2.1 Dân số và lao động tầng………………………………….………..…28

        2.1.2.2 Cơ sở hạ tầng…………………………………………………………29

        2.1.2.3 Văn hoá xã hội……………………………………………………..…30

2.2 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của huyện Lập Thạch…...33

     2.2.1 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và nội bộ ngành ….....33

            2.2.1.1 Sự chuyển dịch cơ cấu theo ngành nông, lâm, thuỷ sản …………..33

            2.2.1.2 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nội bộ ngành……………..….35

               2.2.1.2.1 Sự chuyển dịch cơ cấu ngành nông nghiệp…………………....36

               2.2.1.2.2 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong ngành lâm nghiệp……….46

               2.2.1.2.3 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong ngành thuỷ sản………….48

    2.2.2 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo vùng lãnh thổ....50

    2.2.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo thành phần kinh tế……..…54

2.3 Đánh giá chung quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện

        Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc…………………………………………….......…57

   2.3.1 Những kết quả đạt được…………………………………………..……….57

   2.3.2 Những tồn tại yếu kém – nguyên nhân…………………………….……...58

          2.3.2.1 Những tồn tại yếu kém…………………………… ……….........…58

          2.3.2.2 Nguyên nhân…………………………………………………….….58

 

Chương 3 : Phương hướng và những giải pháp nhằm thúc đẩy

 chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện Lập Thạch

   tỉnh Vĩnh Phúc trong thời gian tới…………………………..……..60

 

3.1 Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyện Lập Thạch....60

   3.1.1 Phương hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp ở huyên Lập ....…60

       3.1.1.1 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hoá…………...60

       3.1.1.2 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp huyện Lập Thạch theo

              hướng khai thác triệt để tiềm lực của nền kinh tế, tài nguyên thiên nhiên,

                     lao động kỹ thuật nông nghiệp…………………………………...…..61

       3.1.1.3 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp phải theo xu hướng

                  công nghiệp hoá - hiện đại hoá………………………..…………….…61

       3.1.1.4 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế phải phát huy vai trò tích cực của mọi

                 thành phần kinh tế…………………………………………………..….62

  3.1.2 Mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trong những năm tới…..62

      3.1.2.1 Mục tiêu tổng quát………………………………………………….….62

      3.1.2.2 Mục tiêu cụ thể ………………………………………………………..63

 

 

 

3.2 Những giải pháp chủ yếu để chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của

                 huyện Lập Thạch trong thời gian tới 2010-2015…………………….....65

    3.2.1 Quy hoạch bố trí các ngành sản xuất nông nghiệp theo hướng tập

           trung chuyên môn hoá………………………………………………….…...67

     3.2.2 Xây dựng và phát triển cơ sở chế biến nhằm nâng cao chất lượng

            sản phẩm và đáp ứng nhu cầu của thị trường……………………………....67

    3.2.3 Giải pháp về thị trường………………………………………….……..….68

    3.2.4  Giải pháp về vốn…………………………………………………… …....68

    3.2.5  Giải pháp về ruộng đất……………………………………………… . .…69

    3.2.6 Giải pháp về ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất………………  …..70

    3.2.7 Giải pháp đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng cơ sở phục vụ

                 sản xuất nông nghiệp…… ………………………………………..…....71

   3.2.8 Giải pháp ổn định đời sống và chính sách định canh định cư với

             đồng bào dân tộc………………………………………………………..…72

   3.2.9 Đẩy mạnh khuyến nông……………………………………………………73

   3.2.10 Vận dụng linh hoạt cơ chế chính sách nhằm giúp các hộ nông dân

        phát triển kinh tế hộ theo hướng sản xuất hàng hoá………………………….74

                           

 

 

 

      KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………………………………………………..75

                              Kết luận……………………………………….…………..… .75

                              Kiến nghị …………………………………….……………….76

                              Tài liệu tham khảo……………………………………….…...77