Thực trạng và giải pháp phát triển Doanh nghiệp nhà nước ở VN hiện nay

Lời nói đầu

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12 – 1986) Đảng ta đã đề ra chủ trương đổi mới nền kinh tế một cách toàn diện, chuyển nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Lý luận kinh tế về thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội lúc này đã có những thay đổi căn bản, sự tồn tại khách quan của năm thành phần kinh tế được thừa nhận. Kinh tế quốc doanh nay được gọi là khu vực doanh nghiệp Nhà nước, đồng thời thừa nhận sự tồn tại khách quan của các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh thì nhận thức về vai trò của khu vực kinh tế Nhà nước cũng được đổi mới.

Trong quá trình thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành phần, Đảng ta luôn khẳng định thành phần kinh tế Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân. Lý luận về kinh tế nhà nước là một trong những vấn đề lý luận kinh tế trung tâm của các đảng cộng sản. Nhất là trong giai đoạn lãnh đạo đất nước xây dựng và phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hiện nay lý luận đó vẫn mang ý nghĩa thời sự cấp bách cả về nhận thức lý luận và thực tiễn.

ở Việt Nam thì kinh tế nhà nước là một bộ phận có vai trò quyết định trong cơ cấu kinh tế của nước ta. Trong các bộ phận cấu thành của kinh tế nhà nước thì khu vực doanh nghiệp nhà nước là bộ phận chủ yếu có vị trí đặc biệt. Nhưng thực trạng của khu vực doanh nghiệp nhà nước của nước ta hiện nay thì chưa thể hiện được vai trò then chốt và chủ đạo trong nền kinh tế, một số ngành, một số lĩnh vực của doanh nghiệp nhà nước không năng động bằng khu vực kinh tế tư nhân. Có nhiều lý do dẫn đến tình trạng trên nhưng nguyên nhân chủ yếu vẫn là do khâu tổ chức và vận hành doanh nghiệp nhà nước chưa thật hợp lý. Vậy để doanh nghiệp nhà nước có thể thể hiện được vai trò chủ đạo của mình trong nền kinh tế quốc dân thì vấn đề tất yếu là ta phải tổ chức và sắp xếp lại các doanh nghiệp cho thật hợp lý. Em chọn đề tài: "Thực trạng và giải pháp phát triển DNNN ở Việt Nam hiện nay" để viết bài đề án Kinh tế chính trị.

Mục lục

lời nói đầu.........................................................................................1

chương i / một số vấn đề lý luận chung về dnnn...2

I/ Tính tất yếu khách quan.........................................................................2

1. Định nghĩa về DNNN...........................................................................2

2. Các bộ phận cấu thành của KTNN......................................................2

3. Sự cần thiết phải củng cố và phát triển DNNN ....................................3

3.1 Sự cần thiết của DNNN ................................................................ 3

3.2 Sự cần phải phát triển DNNN ....................................................... 5

II/ Vai trò then chốt của DNNN ......................................................... 11

Chương II/ Thực trạng DNNN ở nước ta hiện nay.. 12

I/ Quá trình đổi mới DNNN .............................................................. 12

1. Giai đoạn 1980-1986...................................................................... 12

2. Giai đoạn 1986-1990...................................................................... 13

3. Giai đoạn 1990 đến nay ................................................................. 15

3.1 Đổi mới cơ chế quản lý DNNN ................................................... 15

3.2 Sắp xếp lại DNNN ....................................................................... 17

II/ Kết quả đạt được về quá trình đổi mới DNNN trong thời gian qua. 20

1. Những thành tựu chủ yếu............................................................... 20

2. Những yếu kém chủ yếu của các DNNN hiện nay.......................... 21

2.1 Về hiệu quả kinh doanh ............................................................... 21

2.2 Về khả năng cạnh tranh................................................................ 22

2.3 Về cơ cấu DNNN ........................................................................ 23

3. Những nguyên nhân dẫn đến sự yếu kém của các DNNN .............. 23

3.1 Đầu tư sai..................................................................................... 23

3.2 Tình trạng thiếu vốn phổ biến....................................................... 24

3.3 Trình độ kỹ thuật, công nghệ lạc hậu............................................ 25

3.4 Số lao động dư thừa đang rất lớn.................................................. 25

3.5 Doanh nghiệp không được tự chủ về tài chính ............................. 25

3.6 Không được tự chủ về nhân sự và tiền lương................................ 25

3.7 Tổ chức quản lý không phù hợp .................................................. 26

3.8 Môi trường kinh doanh chưa hoàn chỉnh..................................... 26

Chương III phương hướng và các giải pháp đổi mới DNNN trong thời gian tới.............................................................................. 27

I/ Phương hướng đổi mới các DNNN trong thời gian qua .................. 27

II/ Giải pháp tiếp tục đổi mới và phát triển DNNN .............................. 28

1. Định hướng sắp xếp, phát triển DNNN hoạt động kinh doanh và hoạt động công ích 28

1.1 Đối với doanh nghiệp hoạt động kinh doanh .............................. 28

1.2 Đối với doanh nghiệp hoạt động công ích..................................... 28

2. Sửa đổi, bổ sung cơ chế, chính sách ............................................... 29

2.1 Đối với doanh nghiệp hoạt động kinh doanh .............................. 29

2.2 Đối với doanh nghiệp hoạt động công ích .................................... 30

2.3 Giải quyết lao động dôi dư và nợ không thanh toán được............. 31

3. Đổi mới và nâng cao hiệu quả của các tổng công ty nhà nước; hình thành một số tập đoàn kinh tế mạnh ..................................................................................... 31

4. Đẩy mạnh cổ phần hoá DNNN ...................................................... 32

5. Thực hiện giao, bán, khoán kinh doanh, cho thuê, sáp nhập, giải thể, phá sản DNNN 32

kết luận...................................................................................... 33