Vai trò kinh tế của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta hiện nay

Phần I - Lời mở đầu

Trong thời đại ngày nay, thời đại của khoa học công nghệ và thông tin, mở cửa và giao lưu hợp tác kinh tế quốc tế là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển kinh tế của các quốc gia. Trong cơ chế thị trường tự do cạnh tranh đã cho phép các quốc gia khai thác tối đa các nguồn lực trong nước, khai thác triệt để các lợi ích so sánh đầu tư, lựa chọn phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả nhất. Quá trình hội nhập kinh tế đã đẩy mạnh mức tăng trưởng kinh tế của các nước, đời sống của con người ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên, đi cùng với nó, các khuyết tật của cơ chế thị trường ngày càng thể hiện rõ và có chiều hướng gia tăng, các cuộc khủng hoảng kinh tế diễn ra trên quy mô lớn gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế, khoảng cách chênh lệch giữa người giàu và người nghèo ngày càng một tăng,mất công bằng xã hội. Trước tình hình đó, các nước đều chọn mô hình phát triển kinh tế có sự quản lý, điều tiết của Nhà nước để ổn định mức tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội theo một hướng đã định trước.

ở nước ta từ đại hội VI của Đảng cộng sản Việt Nam đã chuyển nền kinh tế Việt Nam từ cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Cùng với quá trình chuyển đổi là cả quá trình chuyển đổi vai trò quản lý của Nhà nước đối với nền kinh tế. Từ thực tế tồn tại vai trò quản lý của Nhà nước còn nhiều yếu kém, chưa thích hợp, đặc biệt là qua cuộc khủng hoàn kinh tế Đông Nam á vừa qua, đòi hỏi chúng ta phải nghiên cứu để hoàn thiện vai trò lãnh đạo điều tiết kinh tế của Nhà nước, nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh, tăng trưởng kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội, sao cho vai trò quản lý của Nhà nước thích ứng với tình hình hiện nay, là nhân tố quan trọng tạo động lực thúc đẩy kinh tế phát triển.

Trong đề tài này chúng ta nghiên cứu một số vấn đề cơ bản về vai trò kinh tế của Nhà nước trong cơ chế thị trường hiện nay ở nước ta và các biện pháp để nâng cao vai trò đó. Đây là vấn đề mang tính cấp bách và trọng điểm hiện nay ở nước ta trong tình hình diễn biến kinh tế thế giới diễn ra vô cùng phức tạp. Đề tài được trình bày từ những vấn đề lý luận chung về vai trò kinh tế của Nhà nước và đi đến thực tiễn hiện nay ở Việt Nam, các giải pháp cần thực hiện trong quá trình đổi mới. Phần kết luận, đề này tổng kết những vấn đề đã trình bày và trình bày một số ý kiến cá nhân.Trang

Lời mở đầu .............................................................................................................. 1

nội dung ................................................................................................................... 2

I- Lý luận về vai trò kinh tế của Nhà nước .............................................................. 2

1. Vai trò kinh tế của Nhà nước nói chung trong lịch sử ............................. 2

2. Tính tấ yếu khách quan của quản lý vĩ mô của Nhà nước ...................... 5

II- Đặc trưng của kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở Việt Nam .......... 16

1. Sự phát triển kinh tế phải gắn liền với việc phát triển xã hội .................. 17

2. Trong nền kinh tế thị trường, phát triển kinh tế ở nước ta phải là .......... 18

3. Nền kinh tế thị trường ở nước ta là nền kinh tế phải đạt tốc độ tăng trưởng cao 19

4. Định hướng XHCN thể hiện trong nền kinh tế nước ta .......................... 20

5. Vai trò quản lý của Nhà nước ...................................................................... 21

III- Mục tiêu và các chức năng quản lý vĩ mô của Nhà nước ............................... 22

1. Mục tiêu .......................................................................................................... 22

2. Chức năng quản lý kinh tế của Nhà nước .................................................. 24

IV- Các giải pháp cơ bản để đổi mới và tăng cường vai trò kinh tế của Nhà nước 25

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật kinh tế ................................. 25

2. Công tác kế hoạch hoá .................................................................................. 28

3. Chính sách tiền tệ - tài chính tín dụng ....................................................... 30

4. Chính sách phân phối thu nhập.................................................................... 32

5. Chính sách xuất nhập khẩu .......................................................................... 33

V- ý nghĩa của vấn đề nghiên cứu ........................................................................... 35

Kết luận và một số ý kiến cá nhân ......................................................... 37